Skip links

İş Analizi Nedir?

İş analizi, bir işletmede yapılacak bir değişimi desteklemek için ihtiyaçları tanımlamaya ve paydaşlar için değer yaratacak çözümler tavsiye etmeye odaklanan çalışmalar bütünüdür. İş analizi, bir işletmenin ihtiyaçları tanımlamasını, değişimin gerekçesini ifade etmesini, değer yaratabilecek çözümleri tasarlamasını ve modellemesini sağlar.

İş analizi, bir işletme dahilinde çok farklı türde girişimlere odaklanabilir. İş analizinin uygulandığı girişim stratejik, taktiksel veya operasyonel olabilir. Örneğin, bir işletmenin proje odaklı çalışmaktan ürün odaklı çalışmaya geçmesi veya doğrudan müşterilere satış yerine artık toptancılar üzerinden satışa geçmesi stratejik bir karardır. İş analizi bu tür bir girişim için kullanılabilir. Taktiksel bir girişime örnek olarak müşteriye yapılan projeler için geleneksel yöntemler yerine artık modern yöntemlerin kullanılması veya insan kaynakları yönetimi çerçevesinde performans değerlendirme sisteminin değiştirilmesi verilebilir. İşletmenin yemekhanesindeki vardiya düzeninde değişikliğe gidilmesi veya bir yazılım sistemindeki bir raporun yeniden düzenlenmesi operasyonel girişim olarak değerlendirilebilir. Bu bağlamda iş analizi yapılıyor olabilir.

İş analizi bir projenin sınırları içinde veya kurumun işleyişine paralel sürekli iyileştirme çalışmaları boyunca gerçekleştirilebilir. Yukarıda verdiğimiz örneklerden devam edersek, insan kaynakları performans sisteminin değiştirilmesi projelendirilebilir. Yeni performans sistemi tasarlanır, sistemlerde belirli düzenlemeler yapılır, pilot çalışma ile başlandıktan sonra yeni sistem tüm işletmeye yaygınlaştırılabilir. Aynı çalışma özel bir proje oluşturmadan, insan kaynakları biriminin her performans dönemi yaptığı irili ufaklı değişikliklerle sürekli gerçekleşebilir. İki seçenekte de benzer şekilde iş analizi yapılması gerekecektir.

İş Analizi, sadece mevcut durumu anlamak, sadece gelecekteki durumu tanımlamak veya ikisini de kapsayacak şekilde, mevcut durumdan gelecekteki duruma geçmek için gereken çalışmaları belirlemek için uygulanabilir. Örneğin, işletmelerdeki bazı birimler mevcut durumu anlamak, mevcut işleyiş ile ellerindeki standartlar arasındaki farkı çıkarmak için çalışırlar. Genellikle kalite güvence veya teftiş olarak isimlendirilen bu birimler sadece mevcut durumu anlamak için iş analizini kullanırlar. Bazı birimler gelecekte şirketin nerede olması gerektiğini belirlemek üzere pazarı inceler, mevcut ve potansiyel müşteriler ile görüşür ve strateji seçeneklerini ortaya koyarlar. Bu birimlerin gelecek durumu tanımlama odaklı iş analizi yaptıkları söylenebilir. Bazı birimler ise tamamen mevcut durum ve gelecek durum tanımlarını yapmakla kalmayıp, bunun gerçekleşmesi için gerekli tüm girişimler dahilinde aktif iş analizi yaparlar.

İş analizi çeşitli perspektiflerden gerçekleştirilebilir. Bir perspektif, iş analisti şapkasını takan kişinin faaliyetlerine içinde bulunduğu bağlama farklı açıdan baktığı bir gözlük olarak düşünülebilir. Bir girişim için bir veya daha fazla perspektiften iş analizi çalışması yapmak gerekebilir. Örneğin bir ihtiyacı karşılamak için başlatılacak değişim girişimi için işletme süreçleri perspektifinden analiz yaparken, bir yandan bilgi teknolojileri sistemleri perspektifinden, diğer yandan da analitik raporlama perspektifinden analiz yapılması gerekebilir. Her bir perspektifte iş analizi nazarında benimsenecek yaklaşım ve uygulanacak teknikler birbirinden farklılık gösterebilir. Hatta her bir perspektifte iş analizi yapmak birbirinden çok farklı uzmanlıklar gerektirebilir.

Sonuç olarak iş analizi son derece kompleks ve organizasyonun hem yatay, hem dikey birçok ekseninde değer yaratacak bir çalışma disiplinidir. Bu konudaki en yaygın sorun, iş analizi yapması gereken, hatta iş analizi yapan kişilerin iş analizi yaptıklarından haberdar olmamaları ve bu bağlamda potansiyel değerlerini ortaya koymakta zorlanmalarıdır. İş analizini bir pozisyon, rol veya şapka değil, organizasyonda birçok kişinin sahip olması gereken bir yetkinlik olarak görmek en doğrusudur.

Explore
Drag